Dzisiaj jest 2011   /  


W£ADYS£AW SYROKOMLA
(LUDWIK W£ADYS£AW KONDRATOWICZ)
(1823-1862)

W³adys³aw Syrokomla to pseudonim literacki Ludwika W³adys³awa Franciszka Kondratowicza herbu Syrokomla (ur. 29 wrze¶nia 1823 w Smolhowie na Bia³orusi, zm. 15 wrze¶nia 1862 w Wilnie), polski poeta i t³umacz. Pochodzi³ z niezamo¿nej rodziny szlacheckiej. Jego rodzicami byli Aleksander Kajetan i Wiktoria z domu Z³otkowska. Kszta³ci³ siê w szko³ach w Nie¶wie¿u i Nowogródku w latach 1833-1837, ale ze wzglêdów finansowych zrezygnowa³ z nauki i zacz±³ pracê jako kancelista w dobrach Radziwi³³ów.16 kwietnia 1844 w Nie¶wie¿u wzi±³ ¶lub z Paulin± Mitraszewsk±, która pó¼niej urodzi³a mu czworo dzieci.W 1844 zadebiutowa³ gawêd± poetyck± Pocztylion. W 1844-1853 dzier¿awca wsi Za³ucze. Od 1853 dzier¿awca Borejkowszyzny pod Wilnem. Zwolennik uw³aszczenia ch³opów, wspó³pracownik Kuriera Wileñskiego, uczestniczy³ w manifestacjach patriotycznych. Uwiêziony w 1861 przez w³adze rosyjskie i przymusowo osadzony w Borejkowszczy¼nie. Dokona³ licznych przek³adów Goethego, Heinego, Rylejewa, Lermontowa, Niekrasowa, Szewczenki, Berangera, a tak¿e przek³adów z ³aciny. Czêsto przypisuje mu siê autorstwo tekstu piosenki Wlaz³ kotek na p³otek, jednak jego tekst opiera siê na oryginalnej, ludowej przy¶piewce. Zosta³ pochowany na cmentarzu na Rossie w Wilnie.

KALENDARIUM ¯YCIA

29 wrze¶nia 1823 - Ludwik W³adys³aw Kondratowicz urodzi³ siê w Smolhowie na Bia³orusi. Rodzice pochodzili ze zubo¿a³ej szlachty polskiej i dzier¿awili ró¿ne folwarki w okolicach Miñska.
1830-1833 - Ma³y Ludwik pobiera³ nauki w domu , jego ulubionym guwernerem by³ Ignacy Szmakow.
1833-1837 - Przez 4 lata uczy³ siê w przyklasztornej szkole ojców Dominikanów w Nie¶wie¿u. Szko³a zosta³a zamkniêta przez w³adze carskie w 1837 roku.
1837-1839 - Dwa ostatnie lata nauki spêdzi³ w ¶wieckiej szkole w Nowogródku.
1839-1841 - Pracowa³ z ojcem na folwarku Marchaczewszczyzna.
1841-1844 - Zamieszka³ z rodzicami w Za³uczach. Zaprzyja¼ni³ siê z Antonim Pietkiewiczem, z którym prowadzi³ wieloletni± korespondencjê. Pracowa³ jako urzêdnik w Zarz±dzie Dóbr Poradziwi³³owskich W Nie¶wie¿u.
1 czerwca 1844 - O¿eni³ siê z Paulina Mitraszewsk± i dalej mieszka³ w Za³uczach Zaj±³ siê prowadzeniem gospodarstwa i prac± pisarsk±.
1845 - Przyj±³ pseudonim W³adys³aw Syrokomla, pochodz±cy od drugiego imienia chrzestnego oraz nazwy herbu rodowego Kondratowiczów.
1847 - Odby³ podró¿ do Wilna i do Miñska.
1852 - W ci±gu jednego tygodnia troje jego dzieci zmar³o na epidemiê. Ocala³ tylko czteroletni syn W³adek. W grudniu poeta wraz z rodzin± wy jecha³ do Wilna i zamieszka³ przy ulicy Portowej.
1853 - Prowadzi³ w swoim domu salon literacki , wspó³pracowa³ ze Stanis³awom Moniuszko przy tworzeniu "¦piewnika domowego". W czerwcu obj±³ w dzier¿awê folwark Borejkowszczyzna , niedaleko Wilna.
1854 - Pocz±tki gru¼licy, na która chorowa³ z przerwami do koñca ¿ycia.
1856 - Podczas pierwszego wyjazdu do Warszawy poeta mia³ okazjê obejrzeæ wystawian± tam swoj± sztukê "Hrabia na W±torach" . Rok pó¼niej równie¿ w Warszawie by³ na premierze komedii "Chatka w lesie". W Wilnie odby³y siê koncerty , na których wykonywano pie¶ni Moniuszki do s³ów Syrokomli. 1858 - Podró¿owa³ po ziemiach polskich (Kowno Warszawa,Kraków, Wroc³aw, Poznañ, Gniezno, Kruszwica).
1859 - Prze¿ywa³ nawrót choroby i przebywa³ w Druskiennikach na kuracji.
1860 - Wspó³pracowa³ z gazet± "Kurier Wileñski"
1861
 
- Odby³ kolejn± podró¿ do stolicy. W czasie powrotu bra³ udzia³ w manifestacjach patriotycznych w £om¿y i Suwa³kach, za co zosta³ aresztowany i przebywa³ dwa miesi±ce w wiêzieniu w Wilnie. Ze wzglêdu na z³y stan zdrowia i dziêki wstawiennictwu przyjació³ dalsz± karê zamieniono na przymusowy pobyt w Borejkowszczy¼nie.
15 wrze¶nia 1862
 
- Syrokomla zmar³ w Wilnie w mieszkaniu przy ulicy Botanicznej. Jego cia³o spoczê³o na wileñskim cmentarzu na Rossie.

KALENDARIUM  TWÓRCZO¦CI

1842 - Pierwsze humorystyczne wiersze opowiadaj±ce o pracy Syrokomli w Nie¶wie¿u, np. "Dumka regenta Sikorskiego".
1843 - Zbiór sonetów "Wspomnienie Nie¶wie¿a".
1844 - Gawêda "Pocztylion" oraz cykl artyku³ów o Nie¶wie¿u.
1845 - Powie¶ci poetyckie : "Rywale" i " Stary kawaler".
1846 - Wydanie zbioru wierszy pod tytu³em " Rymy W³adys³awa Syrokomli. Wi±zka I ".
1847 - Gawêda " Chodyka ".
1847 - Komedia "¯ona modna".
1848 - 1851 -"Przek³ady poetów polsko- ³aciñskich '"' ( Syrokomla t³umaczy³ z ³aciny utwory poetów renesansu: Janickiego , Kochanowskiego , Szymonowica, Sarbiewskiego i in.).
1848 - 1852 - Praca nad I tomem " Dziejów literatury w Polsce ".
1849 - Gawêdy: "O chwale bo¿ej i chwale królewskiej" , "Grabarz". Przypowie¶æ "Kradzione".
1850 - Gawêda "Za¶cianek Podkowa".
1851 - Gawêdy : "Lalka", "Czartowy bór", Hetman polny".
1851- 1853 - Cykl reporta¿y "Wêdrówki po moich niegdy¶ okolicach".
1853 - Gawêdy "Urodzony Jan Dêboróg" ( utwór uznawany za najwybitniejszy zawiera elementy biografii poety), "Pan Marek" oraz kolejny tom "Gawêd i rymów ulotnych".
1854 - Epos "Margier", gawêda "Kês chleba". Libretto "Sen wieszcza".
1855 - Poemat "Córa Piastów", komedia "Chatka w lesie". Wiersz ku czci A. Mickiewicza "Na zgon Adama".
1856 - Gawêdy : "Gar¶æ pszenna", "Cie¶la".
1857 - Dramat historyczny "Kasper Karliñski ", komedia "Wiejscy politycy", poemat "U³as".
1857-1860 - Reporta¿e "Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna".
1858 - 1860 - Poemat "Wra¿enia pielgrzyma z podró¿y po swojej ziemi . Z Litwy do Wielkopolski". III tom "Dziejów literatury w Polsce"
1859 - Ksi±¿ka reporterska "Niemen od ¼róde³ do uj ¶cia".
1861 - Reporta¿e "Podró¿ swojaka po swojszczy¼nie". Dojrza³e wiersze "Owidiusz na Polesiu", "Jutrzenka".
1862 - Jeden z ostatnich wierszy "Posucha i kropla rosy".

Bibliografia :
Feliks Folnarczyk: Hardy lirnik wioskowy. Studium o Kondratowiczu- Syrokomli, Poznañ 1972.

Opracowa³a:
Irena Kardasz, nauczycielka jêzyka polskiego w Szkole Podstawowej im. W³adys³awa Syrokomli w Micha³owie

 

 
Szko³a Podstawowa im. W³adys³awa Syrokomli w Micha³owie