Dzisiaj jest
2011
/

W£ADYS£AW SYROKOMLA
(LUDWIK W£ADYS£AW KONDRATOWICZ)
(1823-1862)
 
W³adys³aw Syrokomla
to pseudonim literacki Ludwika W³adys³awa Franciszka Kondratowicza
herbu
Syrokomla (ur.
29 wrze¶nia
1823 w Smolhowie na
Bia³orusi, zm.
15 wrze¶nia
1862 w
Wilnie),
polski poeta i t³umacz. Pochodzi³ z niezamo¿nej rodziny
szlacheckiej. Jego rodzicami byli Aleksander Kajetan
i Wiktoria
z domu Z³otkowska. Kszta³ci³ siê w szko³ach w Nie¶wie¿u i
Nowogródku w latach
1833-1837,
ale ze wzglêdów finansowych zrezygnowa³ z
nauki i zacz±³ pracê jako kancelista w dobrach
Radziwi³³ów.16
kwietnia
1844 w
Nie¶wie¿u wzi±³ ¶lub z Paulin± Mitraszewsk±,
która pó¼niej urodzi³a
mu czworo dzieci.W
1844 zadebiutowa³
gawêd± poetyck± Pocztylion. W
1844-1853
dzier¿awca wsi Za³ucze. Od 1853 dzier¿awca
Borejkowszyzny pod Wilnem. Zwolennik uw³aszczenia ch³opów, wspó³pracownik
Kuriera Wileñskiego, uczestniczy³ w manifestacjach patriotycznych. Uwiêziony
w
1861 przez w³adze rosyjskie i przymusowo
osadzony w Borejkowszczy¼nie. Dokona³
licznych przek³adów
Goethego,
Heinego, Rylejewa, Lermontowa, Niekrasowa,
Szewczenki, Berangera, a tak¿e przek³adów z
³aciny. Czêsto przypisuje mu siê autorstwo tekstu piosenki
Wlaz³ kotek na p³otek, jednak jego tekst
opiera siê na oryginalnej, ludowej przy¶piewce. Zosta³ pochowany na
cmentarzu na Rossie w Wilnie.
KALENDARIUM ¯YCIA
|
29 wrze¶nia 1823 |
- Ludwik W³adys³aw Kondratowicz urodzi³ siê w Smolhowie na Bia³orusi. Rodzice
pochodzili ze zubo¿a³ej szlachty polskiej i dzier¿awili ró¿ne folwarki w
okolicach Miñska. |
|
1830-1833 |
- Ma³y Ludwik pobiera³ nauki w domu , jego
ulubionym guwernerem by³ Ignacy Szmakow. |
|
1833-1837 |
- Przez 4 lata uczy³ siê w przyklasztornej
szkole ojców Dominikanów w Nie¶wie¿u. Szko³a zosta³a zamkniêta przez
w³adze carskie w 1837 roku. |
|
1837-1839 |
- Dwa ostatnie lata nauki spêdzi³ w
¶wieckiej szkole w Nowogródku. |
|
1839-1841 |
- Pracowa³ z ojcem na folwarku
Marchaczewszczyzna. |
|
1841-1844 |
- Zamieszka³ z rodzicami w Za³uczach.
Zaprzyja¼ni³ siê z Antonim Pietkiewiczem, z którym
prowadzi³ wieloletni± korespondencjê. Pracowa³ jako urzêdnik w Zarz±dzie
Dóbr Poradziwi³³owskich W Nie¶wie¿u. |
|
1 czerwca 1844 |
- O¿eni³ siê z Paulina Mitraszewsk± i dalej mieszka³ w Za³uczach Zaj±³ siê
prowadzeniem gospodarstwa i prac± pisarsk±. |
|
1845 |
- Przyj±³ pseudonim W³adys³aw Syrokomla, pochodz±cy od drugiego imienia
chrzestnego oraz nazwy herbu rodowego Kondratowiczów. |
|
1847 |
- Odby³ podró¿ do Wilna i do Miñska. |
|
1852 |
- W ci±gu jednego tygodnia troje jego dzieci zmar³o na epidemiê. Ocala³ tylko
czteroletni syn W³adek. W grudniu poeta wraz z rodzin± wy jecha³ do Wilna i zamieszka³ przy ulicy Portowej. |
|
1853 |
- Prowadzi³ w swoim domu salon literacki , wspó³pracowa³ ze Stanis³awom
Moniuszko przy tworzeniu "¦piewnika domowego". W czerwcu obj±³ w dzier¿awê
folwark Borejkowszczyzna , niedaleko Wilna. |
|
1854 |
- Pocz±tki gru¼licy, na która chorowa³ z przerwami do koñca ¿ycia. |
|
1856 |
- Podczas pierwszego wyjazdu do Warszawy poeta mia³ okazjê obejrzeæ wystawian±
tam swoj± sztukê "Hrabia na W±torach" . Rok pó¼niej równie¿ w Warszawie by³ na
premierze komedii "Chatka w lesie". W Wilnie odby³y siê koncerty , na których
wykonywano pie¶ni Moniuszki do s³ów Syrokomli. 1858 - Podró¿owa³ po
ziemiach polskich (Kowno Warszawa,Kraków, Wroc³aw, Poznañ, Gniezno, Kruszwica). |
|
1859 |
- Prze¿ywa³ nawrót choroby i przebywa³ w Druskiennikach na kuracji. |
|
1860 |
- Wspó³pracowa³ z gazet± "Kurier Wileñski" |
1861
|
- Odby³ kolejn± podró¿ do stolicy. W czasie powrotu bra³ udzia³ w manifestacjach
patriotycznych w £om¿y i Suwa³kach, za co zosta³ aresztowany i przebywa³ dwa
miesi±ce w wiêzieniu w Wilnie. Ze wzglêdu na z³y stan zdrowia i dziêki
wstawiennictwu przyjació³ dalsz± karê zamieniono na przymusowy pobyt w Borejkowszczy¼nie. |
15 wrze¶nia 1862
|
- Syrokomla zmar³ w Wilnie w mieszkaniu przy ulicy Botanicznej. Jego cia³o
spoczê³o na wileñskim cmentarzu na Rossie. |
KALENDARIUM TWÓRCZO¦CI
|
1842 |
- Pierwsze humorystyczne wiersze opowiadaj±ce o pracy Syrokomli w Nie¶wie¿u, np.
"Dumka regenta Sikorskiego". |
|
1843 |
- Zbiór sonetów "Wspomnienie Nie¶wie¿a". |
|
1844 |
- Gawêda "Pocztylion" oraz cykl artyku³ów o Nie¶wie¿u. |
|
1845 |
- Powie¶ci poetyckie : "Rywale" i " Stary kawaler". |
|
1846 |
- Wydanie zbioru wierszy pod tytu³em " Rymy W³adys³awa Syrokomli. Wi±zka I ". |
|
1847 |
- Gawêda " Chodyka ". |
|
1847 |
- Komedia "¯ona modna". |
|
1848 - 1851 |
-"Przek³ady poetów polsko- ³aciñskich '"' ( Syrokomla t³umaczy³ z ³aciny utwory
poetów renesansu: Janickiego , Kochanowskiego , Szymonowica, Sarbiewskiego i
in.). |
|
1848 - 1852 |
- Praca nad I tomem " Dziejów literatury w Polsce ". |
|
1849 |
- Gawêdy: "O chwale bo¿ej i chwale królewskiej" , "Grabarz". Przypowie¶æ
"Kradzione". |
|
1850 |
- Gawêda "Za¶cianek Podkowa". |
|
1851 |
- Gawêdy : "Lalka", "Czartowy bór", Hetman polny". |
|
1851- 1853 |
- Cykl reporta¿y "Wêdrówki po moich niegdy¶ okolicach". |
|
1853 |
- Gawêdy "Urodzony Jan Dêboróg" ( utwór uznawany za najwybitniejszy zawiera
elementy biografii poety), "Pan Marek" oraz kolejny tom "Gawêd i rymów
ulotnych". |
|
1854 |
- Epos "Margier", gawêda "Kês chleba". Libretto "Sen wieszcza". |
|
1855 |
- Poemat "Córa Piastów", komedia "Chatka w lesie". Wiersz ku czci A. Mickiewicza
"Na zgon Adama". |
|
1856 |
- Gawêdy : "Gar¶æ pszenna", "Cie¶la". |
|
1857 |
- Dramat historyczny "Kasper Karliñski ", komedia "Wiejscy politycy", poemat "U³as". |
|
1857-1860 |
- Reporta¿e "Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna". |
|
1858 - 1860 |
- Poemat "Wra¿enia pielgrzyma z podró¿y po swojej ziemi . Z Litwy do
Wielkopolski". III tom "Dziejów literatury w Polsce" |
|
1859 |
- Ksi±¿ka reporterska "Niemen od ¼róde³ do uj ¶cia". |
|
1861 |
- Reporta¿e "Podró¿ swojaka po swojszczy¼nie". Dojrza³e wiersze "Owidiusz na
Polesiu", "Jutrzenka". |
|
1862 |
- Jeden z ostatnich wierszy "Posucha i kropla rosy". |
Bibliografia :
Feliks Folnarczyk: Hardy lirnik wioskowy. Studium o Kondratowiczu- Syrokomli, Poznañ 1972.
Opracowa³a:
Irena Kardasz, nauczycielka jêzyka polskiego w Szkole Podstawowej im.
W³adys³awa Syrokomli w Micha³owie
|